Những bài học cheesecake (phần 1/2)

(This series is also available in English. You can read part 1 of it here and part 2 here)

Những gì bạn sắp đọc sẽ không mấy liên quan đến hành trình làm researcher của mình, bởi một vài tháng trước mình đã quyết định "take a break" và theo đuổi một đam mê khác của bản thân. Mình vẫn sẽ chia sẻ những suy nghĩ này dù nó không liên quan tới UX research, vì muốn trang blog này ghi lại hành trình lớn lên của bản thân mình một cách đầy đủ nhất.

Khoảng 10 năm trước, mình bắt đầu nướng chiếc bánh đầu tiên trong đời, trong căn bếp nhỏ ở ký túc xá trường đại học. Trong suốt 10 năm vừa qua, tình yêu của mình với lò nướng cứ thế lớn dần lên ở những căn bếp khác nhau. Từ căn bếp ở nhà bố mẹ, đến những căn nhà mình đi thuê trong thời gian sống xa nhà, và giờ đây là trong chính căn nhà của mình. Trong khoảng thời gian tạm rời khỏi công việc bàn giấy, mình đã cho phép bản thân thử nghiệm theo đuổi đam mê này và mở một tiệm bánh online. Nhìn lại quãng đường này, điều ý nghĩa nhất đối với mình là những bài học tinh thần quý báu. 

Một công việc kinh doanh gồm hai mảng chính là sản xuất và bán hàng. Trong phần một, mình muốn đề cập tới mảng sản xuất. Sản xuất một mặt hàng duy nhất để bán, là những chiếc cheesecake, giúp mình trau dồi nhiều kỹ năng hơn mình đã tưởng tượng.

(Một hình ảnh bánh Burnt Cheesecake lấy từ page của tiệm bánh, do tự tay mình chụp và chỉnh sửa)

1. Lòng kiên trì. Cheesecake không phải là một mặt hàng hiếm ở thị trường Hà Nội và công thức bánh có rất nhiều ở trên mạng. Tìm một công thức và chỉnh sửa nó theo khẩu vị của mình là cách mình đã làm. Tuy nhiên, nếu từng làm bánh thì bạn cũng biết rằng với việc nướng bánh, công thức không phải là tất cả. Để có được một quy trình có thể làm đi làm lại hàng trăm lần vẫn cho ra một kết quả giống nhau cần nhiều hơn là một công thức. Trước khi có được quy trình cuối cùng, mình đã có rất nhiều mẻ bánh thử và thất bại. Lòng kiên trì đã giúp mình vượt qua những chán nản đó để công thức lần sau lại khá hơn lần trước một chút, cho tới khi mình thấy hài lòng để sản xuất và bán. Mình ngưỡng mộ những người thợ làm bánh với một tủ bánh đầy ắp nhiều loại bánh với hàng tá các công thức khác nhau. Đó là rất nhiều công sức!
2. Ý chí quyết tâm. Trong rất nhiều khoảnh khắc, mình đã có cơ hội để lựa chọn việc nhận đơn hàng và đi nướng bánh hoặc từ chối nhận đơn hàng của khách với các lý do khác nhau. Để từ chối thì có nhiều lý do lắm: mình đang bận ăn cơm, mình sắp đi ngủ, sáng mai bạn mình rủ đi chơi, vân vân và mây mây. Nhưng mình học được rằng, để đi tiếp thì chỉ có một lý do mà thôi. Đó là mình đã quyết định sẽ làm tiệm bánh này và mình sẽ theo đuổi đến cùng theo kế hoạch mình đã định, dù cho điều đó có nghĩa là mình phải hy sinh những niềm vui cá nhân mà vốn trước đây là điều hiển nhiên. Suy nghĩ đó đã giúp mình vượt qua bản thân trong những giây phút lung lay.
3. Một tâm thế tò mò và đón nhận những thứ mới lạ. Vị trí của một người làm sản phẩm bánh trên thực tế là một vị trí vô cùng sáng tạo, tùy theo mức độ liều lĩnh của người làm bánh. Mình không phải là một người liều lĩnh nhất mà bạn có thể tìm thấy, nhưng mình đã luôn cố giữ bản thân tò mò với mọi thứ xung quanh. Một loại nguyên liệu hiếm có ở địa phương, một sự kết hợp hiếm gặp, một hương vị chỉ có theo mùa, một kỹ thuật mới chẳng hạn. Cheesecake vị lá nếp là sự kết hợp mình ưng ý nhất, và đó là một hương vị mình chưa từng được ăn ở bất cứ nơi nào. Thật tiếc là hương vị này đã không được cho vào menu chính thức vì nhiều lý do. Những sự biến đổi vô hạn trong thế giới các loại bánh luôn làm cho mình cảm thấy kì diệu và cho mình động lực để học hỏi nhiều hơn, trong làm bánh cũng như trong cuộc sống.
4. Một đôi mắt luôn rộng mở để quan sát thị trường. Đối thủ là một phần quan trọng của thị trường và hiểu về đối thủ là một phần không thể thiếu. Các tiệm bánh trên thị trường đang bán những sản phẩm bánh gì? Những sản phẩm ấy phục vụ nhu cầu gì? Đâu là những hương vị được yêu thích? Tại sao? Đó là một vài trong số nhiều câu hỏi mà mình đã tự hỏi bản thân, trước khi quyết định chọn loại bánh cheesecake cùng với một vài hương vị nhất định cho menu của mìn
5. Định vị sản phẩm. Biết người biết ta, trăm trận trăm thắng. Hiểu thị trường là đã hoàn thành vế “biết người”, nhưng một phần quan trọng bên cạnh đó là “biết ta” - hiểu rõ về sản phẩm của chính mình cùng những giá trị mà nó mang lại. Ba giá trị cốt lõi mà mình quyết định sản phẩm của mình đem lại là (1) không quá ngọt, (2) kết cấu mịn mướt, (3) đậm đặc vị cheese cao cấp. Ba giá trị này giúp mình thu hút được một tập hợp khách hàng nhất định mà sau một thời gian mình đã có cơ hội chiêm nghiệm và hình dung rõ nét. Hiểu được điều này, mình cố gắng vào việc tập trung đẩy mạnh các giá trị cốt lõi để thu hút được nhiều người nhất có thể trong phân khúc mục tiêu. Những giá trị sản phẩm khác, ví dụ như một ngoại hình bánh đẹp, trang trí nhiều màu sắc để thu hút đối tượng trẻ em, mình chấp nhận rằng tạm thời mình chưa thể đem lại cho khách hàng.

Cám ơn bạn đã đọc những chia sẻ của mình <3 Bạn có thể xem tiếp phần 2 của series này tại đây.