Tuyển người tham gia phỏng vấn - Cách 3 và 4

Trong phần trước của series, mình đã chia sẻ hai cách tuyển người tham gia phỏng vấn in house mà team mình đã sử dụng. Trong phần này, mình tiếp tục chia sẻ hai cách còn lại. 

Danh sách các phần trong series:

Cách 1:  sử dụng dữ liệu

Cách 2: phỏng vấn nội bộ

Cách 3 và 4: “đi ra đường” và tận dụng phản hồi của user

Cách 5 và 6: tìm đến freelance recruiter và agency

Cách 3: “Đi ra đường”

Sân của một trường đại học, nơi bọn mình đã tìm được người tham gia phỏng vấn

Nói một cách đơn giản, với cách làm này, team Research cần đi tới những nơi có nhiều người qua lại, và làm quen ngẫu nhiên, mời họ tham gia phỏng vấn. Một cuộc phỏng vấn “ngoài đường” như vậy của team mình có độ dài 45 phút - hơn 1 giờ đồng hồ. Mình nghĩ tên gọi của cách 4 nghe có thể sẽ có phần hài hước với một số người. Tuy nhiên, đó thực sự chính là cụm từ mà team mình đã dùng để mô tả cách làm này. Với mục tiêu kể lại thực tế nhất kinh nghiệm của mình, mình quyết định giữ nguyên cách gọi này trong blog. Trong các tài liệu trên thế giới, cách này có thể được mô tả bằng cụm từ “convenience sampling” hoặc “guerilla testing”. Đây là cách mà cá nhân mình thấy là vất vả nhất đối tới team Research (về mặt logistics), nhưng lại đem đến rất nhiều niềm vui, kỉ niệm trong quá trình thực hiện. 

Trước hết, không thể phủ nhận rằng cách này giúp team Research có thể tiếp cận được với rất nhiều người trong xã hội, không bó hẹp trong phạm vi những người đang sử dụng sản phẩm của công ty. Do đó, nó thường được team mình áp dụng khi làm các dự án liên quan tới sản phẩm đối thủ. Trong hoàn cảnh gặp gỡ này, team Research không gắn bản thân mình với văn phòng, thẻ nhân viên, v.v. Team hoàn toàn có thể giới thiệu một cách chung chung về dự án, mục tiêu, mà không cần gắn với việc mình đang làm cho sản phẩm nào. Trong một dự án trước đây, một người tham gia phỏng vấn mình gặp và recruit được ở ngoài đường sau khi phỏng vấn xong còn chúc mình đạt kết quả tốt vì tưởng mình đang làm dự án tốt nghiệp ở trường đại học. Tuy mình sự thật là mình không làm dự án tốt nghiệp ở trường đại học nhưng mình cũng cảm ơn bạn ấy và thấy vui vì lời chúc kết quả tốt ấy.

Tuy tiếp cận được với nhiều người, hạn chế của những người tuyển được theo kiểu này là họ thường không nằm trong nhóm Nhân viên văn phòng. Vì vậy, nó sẽ không phù hợp với những dự án cần tuyển nhóm người này. Bọn mình thường “đi ra đường” tìm người tham gia trong giờ làm việc (vì đây chính là công việc của bọn mình mà - viết đến đây tự nhiên mình thấy mình giống anh recruiter ở trong Squid Game ghê…). Vì thế, những người mà bọn mình gặp gỡ được ở ngoài đường trong khung giờ này phần lớn là những người… rảnh rỗi/linh hoạt trong khung giờ làm việc. Đối tượng này rất đa dạng, có thể là học sinh, sinh viên, những người làm việc tự do, những người đang tìm kiếm việc làm, chủ kinh doanh, v.v.

Để thực hiện được cách này thì ngoài một tâm hồn đẹp, cần có cả… thể chất nữa. Với mỗi dự án, team mình đã đi lang thang ngoài đường vài buổi để tìm người đồng ý tham gia. Thường thì trong một buổi sáng hoặc một buổi chiều, một người sẽ hoàn thành được 2-3 cuộc phỏng vấn (tính cả thời gian tìm kiếm, làm quen với người tham gia). Mình nhớ những buổi rong ruổi ngoài đường tìm người tham gia phỏng vấn cùng chị đồng nghiệp khi Hà Nội nắng nóng hơn 30 độ. Bọn mình đã lựa chọn một trường đại học để đi vòng quanh trong sân trường tìm người tham gia. Đến khi tìm được rồi thì đi tìm một góc râm mát để ngồi phỏng vấn. Về sau bọn mình đã rút kinh nghiệm và hướng đến những nơi công cộng... có điều hòa. Một dịp khác, cả team mình đi lang thang ngoài trời từ sáng tới chiều ở nhiều nơi trong thành phố HCM, nên mỗi lúc cả lũ leo lên xe taxi là một dịp để chợp mắt lấy sức. Có những dịp như thế này, mình càng thấm thía hơn việc được ngồi trong văn phòng làm việc hàng ngày, có điều hòa mát mẻ là một sự may mắn cần được trân trọng.

Hơn thế nữa, một bài học lớn mà mình đã học được trong quá trình thực hiện công việc này, đó là việc làm quen với sự từ chối. Mình rất biết ơn vì công việc đã dạy cho mình bài học này. Vốn dĩ mình là một người ít nói và có phần dè dặt với người lạ. Công việc này đã đẩy mình vào tình thế buộc phải làm quen với người lạ ở nơi công cộng và thuyết phục họ trò chuyện với mình trong cả tiếng đồng hồ. Phần lớn thời gian, bọn mình bị từ chối. Nếu bị nhiều người liên tiếp từ chối, trong hoàn cảnh nắng nóng khó chịu, rất dễ xuất hiện cảm giác nản chí, tâm trạng đi xuống. Đôi khi, bọn mình bị đáp lại bằng những ánh mắt khó hiểu như thể mình đến từ một công ty đa cấp nào đó đang tìm cách thu phục họ vào một đường dây lừa đảo có tổ chức… Mình thật sự cảm ơn những người xa lạ mình đã gặp trên đường, tin tưởng và bỏ thời gian ra để trò chuyện với mình và giúp mình hoàn thành công việc.

Câu hỏi: Bạn đã bao giờ “đi ra đường” để tuyển người tham gia phỏng vấn chưa? Bạn thường đi đến nơi nào và có kỉ niệm nào thú vị không?

Cách 4: Sử dụng thông tin từ các bộ phận tiếp nhận phản hồi của user

Thường một công ty sản phẩm sẽ có vài kênh tiếp nhận phản hồi của user (App Store, điện thoại, email, tin nhắn. etc.) và đi kèm với đó là 1 bộ phận xử lý các phản hồi này (tùy cách gọi từng công ty, thường là bộ phận Customer Service/Feedback). Đây là bộ phận nắm rõ danh sách user nào đang gặp vấn đề nào tại một thời điểm nhất định. Phần lớn những user chủ động tìm đến các kênh này là những người đang gặp vấn đề cần giải quyết, hoặc có một trải nghiệm không tốt muốn than phiền. Bộ phần này có thể giúp kết nối team Research với những user này. Nếu tiêu chí tham gia của một dự án là những user gặp một vấn đề cụ thể nào đó, đây là một nguồn user phù hợp. 

Tuy nhiên, trên thực tế, đây là cách mà team mình rất ít khi sử dụng và tỉ lệ thành công cũng không cao. Thứ nhất, user tự tìm đến các bộ phận này là những người đang gặp trải nghiệm không tốt và có thể không có tâm trạng/không sẵn lòng chia sẻ thêm ngoài việc than phiền. Thứ hai, từ phía team Research, cách này thiếu sự chủ động trong timeline vì sẽ cần sự hợp tác từ các bộ phận xử lý phản hồi. Các bộ phận này thường rất quay cuồng trong những đợt sản phẩm có vấn đề (mà thường thì đó mới chính là khi team Research có 1 request mới để đi tìm hiểu vấn đề này).

Câu hỏi: Chia sẻ với mình nếu bạn đã sử dụng thành công cách này nhé.